Konsolidacja wielu stron WWW na mniejszej liczbie hostingów – praktyczne doświadczenia z optymalizacji WordPressa, MySQL i PHP

Konsolidacja wielu stron www na mniejszej liczbie hostingów

Zarządzanie jedną stroną internetową jest stosunkowo proste. Sytuacja zmienia się diametralnie, kiedy liczba serwisów zaczyna być liczona w dziesiątkach. Sklepy WooCommerce, zwykłe strony WordPress, blogi, fora, archiwa i starsze projekty potrafią z czasem zostać rozrzucone pomiędzy wieloma pakietami hostingowymi.

Przez lata taki układ może działać całkiem dobrze. Kolejne projekty dostają własne miejsce, dokupowane są następne hostingi i bazy danych, a administrator przyzwyczaja się do istniejącej infrastruktury. Problem pojawia się później: rosną ceny usług, część serwisów ma niewielki ruch, a jednocześnie kilka wykupionych serwerów wykorzystuje tylko niewielką część dostępnych zasobów.

Wtedy pojawia się pytanie: czy kilkadziesiąt stron rzeczywiście potrzebuje kilkunastu hostingów?

W praktyce często okazuje się, że nie. Trzeba jednak podejść do konsolidacji ostrożnie. Liczba stron sama w sobie mówi bowiem bardzo niewiele o rzeczywistym obciążeniu serwera.

Liczba stron na hostingu nie jest najważniejszym parametrem

Jednym z częstych błędów jest myślenie w rodzaju:

Mam 30 stron na jednym hostingu, więc to musi być dużo.

Niekoniecznie.

Trzy bardzo popularne sklepy internetowe mogą wygenerować większe obciążenie niż 50 niewielkich blogów. Znacznie ważniejsze są liczba żądań HTTP, wykorzystanie procesora, wykonywanie kodu PHP, zapytania SQL, zadania CRON, ruch robotów oraz charakter aplikacji.

Prosty WordPress z dobrze działającym cache może przy niewielkim ruchu zużywać bardzo mało zasobów. WooCommerce zachowuje się zupełnie inaczej, ponieważ część jego zawartości jest dynamiczna. Koszyka czy procesu składania zamówienia nie można traktować tak samo jak statycznego artykułu.

Dlatego przed konsolidacją warto przede wszystkim obejrzeć statystyki istniejących hostingów.

Jeżeli wykres CPU przez większość czasu znajduje się daleko od limitu, a jedynie od czasu do czasu pojawiają się krótkie skoki, nie musi to oznaczać problemu. Podobnie chwilowy wzrost liczby żądań HTTP nie jest równoznaczny z przeciążeniem.

Znacznie bardziej niepokojące są długotrwałe okresy pracy przy maksymalnych zasobach.

Kilkaset żądań HTTP na minutę nie musi oznaczać dużego ruchu

Same liczby czasami wyglądają groźniej, niż są w rzeczywistości.

Przykładowo:

400 żądań HTTP na minutę to około 6,7 żądania na sekundę.

Dla współczesnej infrastruktury hostingowej nie jest to automatycznie duże obciążenie.

Co więcej, jedno wyświetlenie strony przez użytkownika nie musi odpowiadać jednemu żądaniu HTTP. Przeglądarka może pobierać dodatkowe zasoby, działa REST API, AJAX, zadania administracyjne, roboty wyszukiwarek itd.

Dlatego wykres żądań należy zawsze analizować razem z CPU, PHP i bazą danych.

Najważniejsze strony warto odseparować

Konsolidacja nie oznacza, że należy wrzucić wszystkie strony na jeden największy dostępny hosting.

Znacznie rozsądniejsza jest segmentacja.

Najważniejsze sklepy internetowe można pozostawić na osobnym, mocniejszym hostingu. Kolejny pakiet może obsługiwać pozostałe bardziej wymagające projekty, a mniejsze blogi, archiwa i strony o niewielkim ruchu można skonsolidować na tańszych kontach.

Takie podejście daje dwie korzyści.

Po pierwsze, awaria lub przeciążenie jednego mniej ważnego projektu nie musi wpływać na główny sklep. Po drugie, pozostaje zapas zasobów na przyszły wzrost ruchu.

Nie warto dążyć do wykorzystania hostingu w 100%.

Jeżeli po migracji wszystko działa przy 80–90% możliwości serwera, konsolidacja została przeprowadzona zbyt agresywnie. Kilkadziesiąt procent wolnego zapasu jest bardzo wartościowe.

Zwykła baza MySQL czy osobny serwer baz danych?

To jeden z ciekawszych problemów pojawiających się przy większej liczbie WordPressów.

Hosting może oferować zarówno zwykłe bazy MySQL przypisane do pakietu, jak i oddzielną usługę bazodanową posiadającą własną pamięć RAM i możliwość konfiguracji parametrów MySQL.

Na pierwszy rzut oka oddzielny serwer baz danych wygląda zawsze na rozwiązanie lepsze. Nie musi tak być.

Jeżeli ma przykładowo tylko 512 MB RAM, a umieścimy na nim kilkanaście aktywnych baz WordPressa, pamięć zaczyna mieć ogromne znaczenie.

Każdy WordPress wykonuje zapytania. Dochodzą WooCommerce, WP-Cron, roboty, panel administratora, zadania wykonywane przez wtyczki i okresowe procesy konserwacyjne.

I wtedy zaczynamy dochodzić do prawdziwych ograniczeń infrastruktury.

innodb_buffer_pool_size – jeden z najważniejszych parametrów MySQL

W przypadku baz wykorzystujących InnoDB bardzo ważnym parametrem jest:

innodb_buffer_pool_size

Buffer pool jest pamięcią wykorzystywaną przez InnoDB do przechowywania często używanych danych i indeksów.

W uproszczeniu: jeżeli potrzebne dane znajdują się już w RAM, MySQL nie musi za każdym razem odczytywać ich z dysku.

Na niewielkiej instancji posiadającej 512 MB RAM zwiększenie bufora przykładowo ze 128 MB do 256 MB może więc mieć sens, o ile dostawca pozwala przeznaczyć na niego maksymalnie połowę dostępnej pamięci.

Nie oznacza to oczywiście dwukrotnie szybszego WordPressa. Jest to jednak dokładnie przykład optymalizacji typu:

kilka procent tutaj, kilka procent tam, a suma zaczyna być zauważalna.

max_connections – więcej nie zawsze znaczy lepiej

Kolejnym ciekawym parametrem jest:

max_connections

Jeżeli ustawimy:

max_connections = 100

serwer MySQL może obsługiwać maksymalnie 100 jednoczesnych połączeń.

W przypadku oddzielnej instancji MySQL jest to zazwyczaj limit całego serwera, a nie każdej znajdującej się na nim bazy.

Jeżeli więc na jednej instancji działa 18 baz należących do 18 WordPressów, wszystkie korzystają ze wspólnej puli.

Czy 100 połączeń to mało?

To zależy.

18 stron nie oznacza automatycznie 18 aktywnych połączeń, a 100 odwiedzających nie oznacza 100 jednoczesnych połączeń SQL. Typowa aplikacja PHP otwiera połączenie, wykonuje zapytania i po zakończeniu obsługi żądania zasoby zostają zwolnione.

Problem może pojawić się wtedy, kiedy wiele procesów wystąpi równocześnie.

Dlatego zwiększenie max_connections ze 100 do 200 nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. Każde dodatkowe połączenie może wymagać pamięci, a na serwerze posiadającym tylko 512 MB RAM właśnie pamięć może być ważniejszym ograniczeniem niż liczba połączeń.

Najlepszą odpowiedź daje monitoring rzeczywistej liczby aktywnych połączeń.

Rozsądne timeouty MySQL

Domyślne ustawienia MySQL potrafią pochodzić z czasów, kiedy charakter aplikacji internetowych wyglądał zupełnie inaczej.

Przykładem jest:

wait_timeout = 28800

czyli osiem godzin.

Dla typowego środowiska WordPressa tak długi czas często nie jest potrzebny. Ustawienie np.:

wait_timeout = 600 interactive_timeout = 600

pozwala szybciej usuwać nieaktywne połączenia.

Nie przyspieszy to bezpośrednio generowania pojedynczej strony, ale pomaga utrzymać porządek w zasobach serwera.

Warto wiedzieć, które zapytania SQL są naprawdę wolne

Do tego przydaje się:

long_query_time

Ustawienie:

long_query_time = 2

nie oznacza, że MySQL przerwie zapytanie po dwóch sekundach.

Oznacza, że zapytania przekraczające określony czas można identyfikować jako wolne.

To bardzo ważna różnica.

Jeżeli sklep ładuje się wolno, samo zwiększanie RAM czy CPU może jedynie zamaskować problem. Czasami jedna źle napisana wtyczka wykonuje kosztowne zapytanie do ogromnej tabeli i właśnie ono odpowiada za sporą część czasu generowania strony.

max_allowed_packet

Kolejnym parametrem, który warto ustawić rozsądnie, jest:

max_allowed_packet

Bardzo mała wartość, np. 8 MB, może powodować problemy przy większych operacjach na bazie, importach czy danych generowanych przez rozbudowane aplikacje.

W środowisku WordPress/WooCommerce wartość rzędu:

32M

jest znacznie bardziej komfortowa.

Nie należy jednak oczekiwać, że samo zwiększenie tego parametru przyspieszy stronę. Jest to przede wszystkim zabezpieczenie przed problemami z większymi pakietami danych.

local_infile – funkcja, której większość WordPressów nie potrzebuje

MySQL posiada również parametr:

local_infile

Pozwala on klientowi używać mechanizmu LOAD
DATA LOCAL INFILE
, czyli importować dane z lokalnych plików.

Standardowy WordPress nie potrzebuje tej funkcji do codziennej pracy. Jeżeli administrator świadomie jej nie wykorzystuje, można pozostawić ją wyłączoną.

To przede wszystkim kwestia ograniczenia niepotrzebnych możliwości serwera, a nie optymalizacji wydajności.

PHP 8.3 czy PHP 8.4?

Kiedy baza jest już uporządkowana, dochodzimy do samego PHP.

W przypadku aktualnego WordPressa, aktualnego WooCommerce i aktualizowanych wtyczek warto testować nowsze stabilne wydania PHP.

Przejście z PHP 8.3 na PHP 8.4 prawdopodobnie nie spowoduje spektakularnej zmiany czasu ładowania strony. Różnica może być stosunkowo niewielka.

Ale przy optymalizacji właśnie o to chodzi.

Jeżeli:

  • PHP będzie kilka procent wydajniejsze,
  • zapytania SQL zostaną skrócone,
  • więcej danych będzie obsługiwanych z RAM,
  • cache ograniczy wykonywanie PHP,
  • obrazy zostaną zmniejszone,
  • zbędne zadania CRON zostaną ograniczone,

to suma wszystkich tych zmian może być już bardzo widoczna.

Nie należy szukać jednej „magicznej” optymalizacji dającej 50% poprawy. W dobrze działającym serwisie często jej po prostu nie ma.

Aktualizacja PHP wymaga testu

Nawet jeżeli WordPress i wszystkie wtyczki są aktualne, po zmianie PHP warto sprawdzić najważniejsze elementy strony.

W przypadku WooCommerce będą to przede wszystkim:

strona główna → kategorie → karta produktu → dodanie produktu do koszyka → koszyk → checkout → logowanie → panel administracyjny.

Dopiero wtedy można uznać migrację PHP za zakończoną.

W przypadku starszych forów, archiwów i aplikacji napisanych wiele lat temu sytuacja wygląda inaczej. Tam najnowsze PHP może ujawnić problemy ze starym kodem i nie ma sensu aktualizować wszystkiego wyłącznie dla numerka wersji.

Stabilność jest ważniejsza niż wynik benchmarku

Porównując firmy hostingowe, łatwo wpaść w pułapkę parametrów.

Jeden hosting oferuje Redis. Drugi chwali się NVMe. Trzeci dynamicznie zwiększa CPU i RAM. Czwarty pokazuje bardzo dobre wyniki testów WordPressa.

Wszystkie te elementy są ważne.

Ale dla działającego sklepu internetowego równie istotna jest stabilność.

Jeżeli administrator ma wieloletnie doświadczenie z konkretnym dostawcą, zna jego panel, DNS, system kopii zapasowych, logi, zachowanie serwerów i procedury awaryjne, ta wiedza ma realną wartość.

Potencjalnie szybszy hosting niekoniecznie będzie lepszy, jeżeli wcześniej występowały na nim częste awarie albo administrator nie ma do niego zaufania.

Dla głównego sklepu różnica kilku procent wydajności nie rekompensuje wielogodzinnej niedostępności.

Redis jest ciekawy, ale nie jest powodem do migracji całej infrastruktury

Redis może pełnić funkcję persistent object cache dla WordPressa.

W szczególności przy WooCommerce może ograniczyć liczbę powtarzających się operacji wykonywanych na bazie.

Jest to interesująca technologia, ale brak Redisa na obecnym hostingu nie oznacza automatycznie konieczności migracji.

Najpierw należy sprawdzić, co faktycznie ogranicza stronę.

Jeżeli TTFB jest dobry, CPU posiada duży zapas, baza odpowiada szybko, a cache działa prawidłowo, migracja tylko po to, aby uzyskać Redis, może przynieść niewielką różnicę przy dużym nakładzie pracy.

FTP, SFTP i SSH – czym właściwie się różnią?

Przy przenoszeniu dużej liczby stron pojawia się jeszcze jeden temat: dostęp do plików.

FTP jest klasycznym protokołem przesyłania plików.

SFTP działa poprzez SSH i zapewnia szyfrowany transfer.

Natomiast sam dostęp SSH daje znacznie więcej możliwości. Administrator otrzymuje terminal i może wykonywać polecenia bezpośrednio na serwerze.

Przykładowo:

cd www ls du -sh *

pozwala szybko sprawdzić zawartość katalogu i rozmiary znajdujących się w nim folderów.

SSH może również umożliwić wykorzystanie WP-CLI, wykonywanie operacji na plikach oraz automatyzację wielu czynności administracyjnych.

rsync może znacznie przyspieszyć migrację

Jedną z największych zalet SSH przy migracji jest możliwość wykorzystania narzędzia:

rsync

Zamiast wykonywać transfer:

serwer A → komputer administratora → serwer B

można wykonać:

serwer A → serwer B

Dane nie muszą więc dwukrotnie przechodzić przez domowe łącze.

Dodatkowo rsync potrafi porównywać pliki. Jeżeli transfer zostanie przerwany albo migrację trzeba później uzupełnić, nie trzeba ponownie przesyłać całej strony.

Przykładowa konstrukcja polecenia może wyglądać tak:

rsync -avz katalog/ użytkownik@serwer-docelowy:/ścieżka/docelowa/

Trzeba jednak wiedzieć, co się robi.

Pomylenie katalogu źródłowego i docelowego może spowodować bałagan. Dlatego w czasie dużej migracji niekoniecznie jest dobrym pomysłem jednoczesne uczenie się zupełnie nowego sposobu administracji.

Czasami FTP jest najlepszym rozwiązaniem

Może brzmieć to paradoksalnie po opisaniu zalet SSH, ale najlepsze narzędzie to często to, które administrator dobrze zna.

Jeżeli ktoś przez lata przenosił WordPressy ręcznie i ma sprawdzoną procedurę:

kopiowanie plików → eksport bazy → utworzenie nowej bazy → import → zmiana wp-config.php → test → zmiana DNS

to przy migracji ważnych serwisów może być bezpieczniej pozostać przy tej metodzie.

SSH i rsync można poznać później na mało istotnej stronie.

Szybsza metoda nie jest szybsza, jeżeli błąd spowodowany jej nieznajomością wymaga później kilku godzin napraw.

Webowy FTP Explorer – wygoda zamiast pełnego klienta FTP

Niektórzy dostawcy hostingu oferują również menedżera plików działającego bezpośrednio w przeglądarce.

Taki FTP Explorer pozwala wejść do katalogów hostingu bez instalowania FileZilli, WinSCP czy innego programu.

Jest wygodny przy prostych operacjach: sprawdzeniu pliku, wejściu do katalogu czy wykonaniu niewielkiej zmiany.

Przy migracji całych serwisów zdecydowanie lepszym rozwiązaniem pozostaje jednak pełny klient SFTP/FTP albo SSH.

WinSCP jako rozwiązanie pośrednie

Dla użytkownika Windows dobrym pomostem pomiędzy klasycznym FTP a SSH jest WinSCP.

Program oferuje graficzny interfejs przypominający menedżer plików, obsługuje SFTP, a jednocześnie może współpracować z dostępem SSH.

Nie trzeba więc od pierwszego dnia wykonywać wszystkiego z terminala.

To dobry sposób, aby stopniowo oswoić się z SSH, nie rezygnując z wygody graficznego interfejsu.

Konsolidacja hostingu to przede wszystkim zarządzanie ryzykiem

Najważniejszy wniosek z całego procesu jest taki, że optymalizacja infrastruktury nie polega na umieszczeniu maksymalnej liczby stron na minimalnej liczbie serwerów.

Prawidłowym celem jest znalezienie równowagi pomiędzy:

kosztem, wydajnością, stabilnością, zapasem zasobów i łatwością administracji.

Jeżeli kilkanaście niewielkich hostingów można zastąpić kilkoma mocniejszymi bez zbliżania się do limitów CPU, PHP czy baz danych, konsolidacja ma sens.

Jeżeli jednak w jej wyniku jeden serwer staje się pojedynczym punktem awarii dla wszystkich najważniejszych serwisów, oszczędność może okazać się pozorna.

Monitoring zamiast zgadywania

To chyba najważniejsza zasada.

Nie należy zgadywać, czy 20 stron to dużo.

Nie należy zgadywać, czy 100 połączeń MySQL wystarczy.

Nie należy zgadywać, czy baza potrzebuje więcej RAM.

Nie należy też zakładać, że nowy hosting będzie szybszy tylko dlatego, że w reklamie ma więcej technologii.

Trzeba patrzeć na:

CPU, pamięć, liczbę żądań HTTP, czas odpowiedzi SQL, liczbę aktywnych połączeń, wolne zapytania, TTFB oraz rzeczywiste zachowanie aplikacji.

Dopiero wtedy wiadomo, gdzie znajduje się wąskie gardło.

Optymalizacja metodą „procent do procenta”

Na koniec pozostaje zasada, która dobrze podsumowuje całą pracę nad wydajnością.

Nowa wersja PHP może dać niewielką poprawę. Większy InnoDB buffer pool może dać kolejną. Poprawienie wolnego zapytania SQL następną. Cache może ograniczyć liczbę operacji wykonywanych przez PHP. Lepsze obrazy zmniejszą transfer. Uporządkowanie CRON-u ograniczy niepotrzebne procesy.

Każda z tych zmian osobno może wydawać się mało znacząca.

Ale procent do procenta – tu szybciej, tam szybciej – i ostatecznie cała strona jest szybsza.

I właśnie tak powinna wyglądać optymalizacja dobrze działającej infrastruktury. Nie poprzez szukanie jednej cudownej funkcji, ale poprzez systematyczne usuwanie kolejnych małych ograniczeń.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *